MƏZAHİR ƏHMƏDOĞLU"Əlimi hara atıram... mövzu azadlığı !" adlı köşəmin sonluğu əslində belə bitməli idi: Onlardan biri də Mahir idi...
... Çünki arxivimin "Əsgər məktubları" bölməsində əlimə gələn fotolardan başqa birisindən onun uşaq qədər sadəlöhv, işıqlı və utancaq, həm də simpatik, bir az da niskilli baxışları süzülürdü. Fotoda da həyatdakı kimi görünmək, necə var, olduğu kimi "təsdiqlənmək" hər insanda bu qədər təbii və doğma alınmır. Götürüb bir xeyli baxıram. Özüm də həmin o şirin gənclik illərinə, dostluğu bir sevgi kimi yaşaya bildiyimiz qeyri-adi günlərə dönürəm. Tez-tələsik o biri fotoları da (əsgər məktubları ilə bağlı) nəzərdən keçirirəm ki, düşüncələrim, xəyallarım bir az yüngülləşsin, adiləşsin. Ancaq hisslərin, duyğuların sən arzuladığın rezeksiyası mümkün deyil. İstər gül qoxusun, istərsə də qançırlaşsın, zədələnmiş olsun. (Sən hansısa bir ruha əl toxundura bilərsənmi?)
Yox, baxıb görürəm ki, bütün bunların da Mahirə dəxili yoxdur, heç yoxdur. Şəklini, məktublarını ən qaranlıq bir küncə də atsam, unutmaq istəsəm,bacarmaram. Həm də insafsızlıq olar. Bəzi laqeyidliklərin incimək məqamları da var. Ondan inciyə bilmirəm. O, saflığını,əxlaqını daha çox qoruyub saxlaya bilən dostlardandır.
Mən elə buradaca qəti qərara gəlirəm ki, "Əsgər məktubları" mövzusunda üzərimə götürdüyüm öhdəliyə əməl etməyəcəyəm, bu mövzunu elə Mahirlə də qapadacağam.
... Mahirin əsgərlik fotosunun arxasını oxuyuram: "Heç vaxt unuda bilməyəcəyim ən istəkli dostum olan Məzahirə yadigar. M.Qarayev, 20 iyun, 77". On doqquz yaşlı bir gəncin özündən yeddi yaş böyük olan dostuna göndərdiyi əsgər məktubu, əsgər fotosu. Məktubları da çox yığcam olurdu. O mənə orada yazdığı şerlərini göndərirdi. Başqaları kimi "Generalın qızıyla gəzməsindən, generalın qızının ondan ötrü özünü öldürmək istəməsindən" və sair və ilaxir mövzulu orta statistik azərbaycanlı əsgərin nağıllarını uydurmurdu. "Payız köç düşübdür rus çöllərinə..." başlıqlı şerini oxuyanda necə sevinmişdim, necə fərəhlənmişdim...
Biz səksəninci illərin sonunda Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının Əli Kərimlə bağlı keçiriləcək tədbirlərin hazırlanmasına aid yaradılan komissiyada bir müddət birgə fəaliyyətimizdən sonra (Bakıda və Göyçayda), demək olar ki, heç ildə bir-iki dəfə də əməlli-başlı görüşə bilmədik. Təbii ki, mən onun haqqında maraqlandığım kimi, o da mənim yaşamımı, fəaliyyətimi izləmiş və bütün bunlar nadir hallarda rastlaşıb görüşərkən və ürək qızdırdığımız dostlarla salam göndərərkən öz səmimiliyini, doğmalığını həmişə qorumuşdur.
Arxayınca görüşüb dərdləşmək məqamları son illər tamam yoxa çıxıb. Görün işin harasıdır ki, əsasən eyni şəhərdə yaşaya-yaşaya neçə müddətdir, təsadüfdən də rastlaşmırıq. Hərdən-hərdən telefon danışıqları, günü dəqiqləşdirilə bilinməyən görüş istəkləri ... vəssəlam. Bütün ağrı-acılarımıza baxmayaraq, şükür, sağ-salamatıq. Hərdən qismətimizə xoş günlər də düşür. Belə günlərdən biri keçən ilin elə bu vədələrində əldən-ələ keçərək və hər dəfə də kiminsə arxayınçılığından ünvanına ləngiyən üstündə kiçik məktub (yenə də kiçik məktub!) olan bağlamanın sevinci idi. Mahirin kiçik məktubu,bağlamada da 4 eyni kitab.İstedadlı, təvazökar, yüksək mədəniyyət və əxlaq sahibi olan dostum Mahirin ilk və son kitab adlandırdığı nəfis şəkilli "Tənhalıq" ! 2008-ci ilin sentyabrında çap olunan bu kitab haqqında, səhf etmirəmsə, 2 ay sonra xəbər tutsam da, mənə göndərilən aftoqraflı (biri) kitabları bir də fevralın ortalarında əldə etdim. Kitabda şerlərin, poetik silsilələrin-hekayələrin,tərcümələrin əksəriyyətini əvvəllər oxusam da yenidən "Tənhalıq"a qovuşdum. Baxmayaraq səhhətimdə çox mürəkkəb və anlaşılmaz dəyişmələr baş verirdi, öz-özümü də anlaya bilmirdim.Tezliklə ağır cərrahi əməliyyat olunacağım ağlıma gəlmirdi. Ancaq kitabı başdan-başa böyük zövqlə oxudum. Mahir bircə sözümdən də inanar. Ancaq qoy ikimizə məlum olan bir sirri açıqlayım ki, daha korrekt alınsın.
Bəzi şerlər yenidən və çox uğurlu işlənərək çapa verilib. Məsələn, "Qaraçı qızı".
Mahir N.Qarayevin "Tənhalıq" kitabı mənə böyük sevinc bəxş etməklə yanaşı, tələsik görüşməyə səslədi. Telefonla danışıb onu təbrik etdim. Məxsusi gün müəyyənləşdirməyə çalışdıq. Çünki bizim görüşümüzə güman ki, heç bir günün özü də bəs etməyəcəkdi. Mən ayrı bir məqsədimi qələm dostumuz Etibar Cəbrayıloğluna ehmalca bildirmişdim. O günlər Mahir yenidən "tapılmadı" və yenə də xeyli müddət keçəndən sonra biz telefonla danışıb həmin o görüş gününü "axtarmağa" yollandıq.
... Mahirin kitabında tərcümeyi -hala bənzər qovuşuq hisslər də var.Mahir məni bir neçə yerdə xatırlayır, bəzi qayğılarımdan söz açır.Bunların məhz bu yazıya bir elə dəxli yoxdur. Sadəcə dəqiqləşmə üçün yada salıram. Mahir yazır :... Məktəb komsomol komitəsinin katibi Məzahir Əhmədoğlu Şer yazdığımı bilib məni tapdı, mən də fürsəti qaçırmayıb "dərdimi" ona açdım. Məzahir bəy şerlərə baxıb redaksiyanın haqlı olduğunu bildirdi, di gəl o yazılarda nə tapdısa, elə o gündəncə başladı məni əməlli -başlı işlətməyə; onun xidmətiydi ki, üstündən heç bircə ay keçməmiş-1975-ci ilin martın 22-də həmin qəzetdə "Bir payız gecəsi" adlı ilk şerim çap olundu.
Daha iki ay keçdi-qəzet "Sənsizlik" adlı ikinci şerimi çap edib son zəng ərəfəsində məni əməlli -başlı məşhurlaşdırdı.Və heç yadımdan çıxmaz ki, Məzahir bəy bildirdi ki, ədəbiyyat səhifəsi hazırlanarkən (O vaxtlar Göyçayda Əli Kərim poeziya klubu fəaliyyət göstərirdi, klubun fəxri sədri Rəsul Rza idi, təşkilati işləri mən aparırdım- M.Ə.), Rəsul Rza təsadüfən Göyçayda imiş; yazıları gözdən keçirib və mənim şeirimin üsütünə "Çox yaxşıdır!" sözlərini yazıb".
Mahir Rəsul Rzanın xoş sözlər qeyd etdiyi həmin o əlyazmanı gedib redaksiyadan götürə bilməməyinin peşmançılığını çəkir. Deyəsən özü də ciddi şəkildə.
Mahir, qardaşım, sənin o qürurlu əlyazman da, Ədalətin əlyazmaları da, burada adlarını çəkmədiyim və indi çox məşhur olmuş bəzi dostların ilk şerlərinin saralmış vərəqləri də məndədir. Mən onların hamısını saxlayıram. Çoxunda da böyük şairimiz Rəsul Rzanın qeydləri. Mən həmişə istedadlı gənclərin dövrü mətbuatda dərc olunması üçün bütün imkanlardan istifadə etməyə çalışmışam-sən ki bunu yaxşı bilirsən.
Elə başa düşülməsin ki, mən bu yazıda Mahir Qarayevin "Tənhalıq"kitabı və ya "Əsgər məktubları" silsiləsindən ona aid olan bitkin bir söhbət açmaq istəyində olmuşam. Əsla belə deyil və son olaraq bunu duymaq da mümkündür. Onsuz da tanıyanlar, oxuyanlar bilir ki, Mahir gözəl şairdir, ziyalı insandır, şəxsən məni təəcübləndirə biləcək dərəcədə bənzərsiz tərcüməçidir. Mənsə bunları lap çoxdan bilirəm.
Ancaq Mahir haqqında geniş söhbətə qayıdacağım da istisna deyil. Çünki başqa mətləblər də var.
