Silah varsa,
o hər an açıla bilər
Əsgərlər orduya psixoloji problemlə gəlir?
Ötən həftə Daşkəsəndə yerləşən "N" saylı hərbi hissədə baş verən qanlı olay bütövlükdə cəmiyyətin müzakirəsindədir. Hələlik faciənin baş vermə səbəbləri açıqlanmadığından müxtəlif yanaşmalar ortaya çıxır. Analoji halın əvvəllər də baş verdiyini nəzərə alan analitiklərin əksəriyyəti problemi ordudakı nizam-intizam qaydalarındakı boşluqlarda görür. Müdafiə Nazirliyinin əməkdaşları isə bununla razılaşmır. Nazirlik təmsilçilərinin fikrincə, ordu cəmiyyətin bir hissəsi olduğundan baş verənlər o dərəcədə ciddi ajiotaj yaratmamalıdır.
Müdafiə Nazirliyinin orqanı olan "Azərbaycan ordusu" qəzetinin baş redaktor müavini İbrahim Rüstəmov hesab ebir ki, orduda hüquq pozuntusu olsa belə o kiməsə cinayət törətməyə əsas vermir: "Öz hüququnu bərpa etmək istəyən əsgər öz hüququnu bərpa da edir. Digər bir tərəfdən də kiminsə öz hüququnun tapdalanması ona əsas vermir ki, əlinə silah götürüb zabitləri, əsgər yoldaşlrını güllələsin. Bu çox zərərli tendensiyadır və ona görə də son dərəcə diqqətli olmaq lazımdır. Həmin gün həmin hərbi hissədə nə baş verdiyi barədə bəri başdan hansısa fikir səsləndinmək düzgün deyil. Baş vermiş hadisəyə hələlik hüquqi qiymət verilməyib. Əlbəttə ki, hadisəyə hüquqi qiymət verildikdən sonra ictimaiyyət bu barədə məlumatlandırılacaq. Bundan sorna ictimaiyyətə nə baş verdiyi bəlli olacaq".
Daşkəsən hadisələrindən kimlərinsə öz məqsədləri üçün istifadə etməməsini məsləhət bilən İbrahim Rüstəmovun sözlərinə görə burada təxribat da ola bilər ki, onu yaddan çıxarmaq olmaz: "Kimlərsə bundan istifadə etməməlidir. Bundan öz məqsədləri üçün istifadə edənlər Azərbaycan dövlətini sevməyən insanlardır. Məsələyə soyuqqanlı yanaşılmalıdır. Nəzərə almaq lazımdır ki, əsgərlər cinayət işlədiblər. Bu konkret faktdır. Əsgərə qarşı kimsə zorakılıq edibsə, hüququnu pozubsa, bu da araşdırılmalıdır. Bu amil də hələlik hüquqi təsdiqini tapmayıb. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan müharibə şəraitində yaşayır. Sağımızda, solumuzda düşmən mövqeyində dayananlar var".
Əraziləri işğal altında olan və özü də işğalçı ordu ilə sərhəddə yerləşən bir hərbi hissədə belə bir hadisənin baş verməsinin oyatdığı təəssürata gəlincə, nazirlik əməkdaşı bunu dünya ordusunda baş vermiş analoji olaylarla müqayisə edir: "Dünyanın əksər ordularında analoji hadisələr baş verir. Amerika ordusunda əsgərlər bir-biri ilə mübahisə zəmnindən dalaşıblar. Nəticədə əsgərlərdən biri yoladaşlarının kütləvi şəkildə dayandığı yerə atəş açıb. Açılan atəşdən 10 nəfər əsgər ağır yaralanıb. Yaralananlardan 5-i yerindəcə keçinib. 3-ü isə ağır yaralandığına görə ordudan tərxis olunub. Eyni zamanda təlimlər zamanı, xidmət dövründə silahla ehtiyyatsız dayandığı üçün orduda əsgər ölə bilər. Bu silahlı bir qurumdur və çox mürəkkkəb mexanizmdir. Azərbaycan müharibə şəraitindədir və əlində silah olan silahlı qurumlarda analoji hadisələr baş verib, verəcək, bundan sonra da belə olayların qarşısını tam şəkildə almaq mümkün deyil".
Silahların hansı səbəbdən əsgərlərin əlinə keçməsinə gəlincə, İ.Rüstəmov deyir ki, hadisə araşdırıldıqdan sonra hər şey bəlli olacaq: "Əsgər əvvəlcədən orduya kimi hərbi hissələr üçün hazırlanmalıdır. Bir, iki, üç ayın içərisində əsgəri psixoloji cəhətdən hazırlamaq çox çətin olur. Ötən il 29 nəfər məktəbli intihar edib. Onların psixoloji durumunda kifayət qədər problem var və onlarla psixoloqlar yetərincə məşğul olmurlar. Hər 100, 150 nəfərə bir psixoloq düşdüyü halda Azərbaycanda paytaxt məktəblərində 1500 nəfərə bir psixoloq düşür. Psixoloq kimi fəaliyyət göstərənlərin bir qismi isə qeyri ixtisas sahibləridir, adi müəllimlərdir. Bunun da son nəticəsi orduda problemlərin üzə çıxmasıdır".
Gültəkin