Təşviş sözü bir az "təftiş"ə oxşayır, həm də "panika"nın tam mənasını vermir. Qorxu, həyəcan, əl-ayağa düşmək də müxtəlif çalarlarda panikaya yaxın olsalar da, yenə tam deyil. Bir az bizim incidiyimiz, bir az da bizdən incik olan türk qardaşlarımız da bu sözü "panik" kimi işlətdikləri üçün məni ruspərəstlikdə günahlandıracağınızdan qorxmadım və başlığı elə məhz "panika" yazdım. Müxtəlif sahələrdə düşdüyümüz və salındığımız panikalar haqda sırf subyektiv fikirlərimi yazmaq fikrindəyəm.
   Məlumdur ki, siyasət hətta siyasətçilərin özü üçün də sirli, mübhəm, müəyyən məqamlarda qaranlıq yerdir. Ona görə də siyasətçilərin konkret suala konkret cavab verməməsi, sözü fırlatması, nəzərdə tutduğuna sərf eləyən tərəfə yönəltməsi, yalançı sirr blefi yaratmaq cəhdləri öz aralarında yaxşı qəbul olunur və nə qədər nala-mıxa çox vura bilsən, səni o qədər yaxşı siyasətçi sayacaqlar. Dünyada ad çıxarmış "ingilis siyasəti"nin də məğzi ingilislərin hər şeyin üstünə duman buraxması, sadəni mürəkkəbləşdirməsi ilə bağlıdır. Sözgəlişi onu da deyim ki, ABŞ əhalisinin böyük əksəriyyəti ingilisdilli və ingiliskökənlidi, dövlət dili də ingilis dilidi. Özünü sadəlövh, fikrini birbaşa deyən kimi göstərən ruslar da "dovşanı araba ilə tutmaqları" ilə özlərinin çox bic və hiyləgər siyasətçi olmalarını sübut edirlər. Və biz də bu iki ciddi siyasətçinin oyununa düşmüşük, sırf panikadayıq.
   Türkiyənin Ermənistanla sərhədləri açması, "Yol xəritəsi" planında Dağlıq Qarabağın işğalı ilə bağlı məsələnin göstərilməməsi... doğrudan da böyük siyasi oyun idi və panikaya düşməyimiz də təbii idi. Hətta indinin özündə, məsələlərin kifayət qədər çözüldüyü məqamda belə müəyyən narahatlıqlar və qeyri-müəyyənliklər hələ də mövcuddur. Bunu müdrik siyasilərimiz dünya siyasəti çərçivəsində uğurla həll edəcəklər. Mən şahid kimi redaksiyada bir neçə yazarı da misal göstərə bilərəm ki, bu söhbətin lap əvvəlindən bunun göründüyündən, ortada olandan daha böyük oyun olduğunu və indi alınana gətirəcəyini proqnozlaşdırmışdım. İndi də tam siyasətsiz, açıq, lüt söhbət eləyim.
   Qardaşım, Ermənistanın Rusiyanın forpostu, vassalı, əlaltısı, tulası, hər nəyi istəsəniz ondan olmasını siyasətsiz-filansız hamınız bilmirsiniz? Yoxsa bu, amerikalılar, türklər, elə rusların, ermənilərin özləri üçün gizlindir? Türkiyənin də ABŞ-ın müttəfiqi, NATO-nun üzvü olması sirr deyil, düzdür? İndi hansı məntiqlə Türkiyə və Ermənistanın öz istəyi ilə, sərbəst şəkildə sərhədlərini açacağına inanırsınız? Bəyəm Rusiya bilmir ki, sərhədlər açılarsa Ermənistan faktiki olaraq onun əlindən çıxır? Bəyəm Türkiyə bilmir ki, elə istəyən kimi Ermənistanla sərhədləri açırsa həm Rusiya onunla düşmən olar, həm Azərbaycanı bir müttəfiq kimi itirmiş olar, əvəzində isə ac erməni kütləsi qazanmış olar? Guya Türkiyə bilmir ki, sərhədləri açmaqla Avropa İttifaqının qapıları yenə onun üzünə bağlı qalır?
   Türklərin yaxşı tacir olmaları da gizlin deyil və sərhədlərin rəsmi açılıb-açılmamasından asılı olmayaraq onların Ermənistanla ticarət əlaqələri var. Və bundan qətiyyən inciməyə dəyməz. Ən azından, təkcə ona görə ki, Ermənistan bazarlarında Azərbaycan mallarının üstünlük təşkil eləməsini elə ermənilərin özləri də etiraf eləyir. Bizim bazarlarda da vaxtaşırı erməni malları peyda olur. Deməli, ticarət siyasətlə bağlı olsa da, tam ondan asılı deyil. Bəs onda niyə inciyirik? Bəzən Türkiyəni qınayırıq ki, Xocalı faciəsini soyqırım kimi elan eləmir. Adamdan soruşarlar, sənin özünkülər bunu rəsmi qəbul eləyiblər? Bəs onda... Bu məsələlər gec-tez yoluna qoyulacaq. Türkiyə ilə aramızda yaşanan müəyyən soyuqluq da aradan qalxacaq. Amma gərək heç kim sinəsinə döyməsin ki, bizim narazılığımız, çıxışlarımız, etirazlarımız nəticəsində buna nail olundu. Olsa-olsa, bu ancaq köməkçi vasitələrdir, yüngül üstqurumdur. Bazis isə yuxarıda sadaladıqlarım və dövlətlərin öz maraqlarıdır. Bax, ona görə də panikaya düşmək lazım deyildi və deyil.
   Həftə sonu adətən zarafatlı, yumorlu yazılar işləməyə üstünlük verirdim. Bugünkü mövzu standartlardan və mənim maraqlarımdan tamam qıraq oldu. Bu yerə qədər yazdıqlarımı oxuyub az qala özüm panikaya düşəcəkdim. Amma yazılana pozu olmadığı üçün olanı saxlayıb davamında öz manerama qayıtmaq istəyirəm. Əslində elə bu da panika mövzusunun davamıdı.
   Böhranla əlaqədar möhkəm bir vurçatlasın başladı ki, ay aman, Bakıda evlərin qiyməti düşdü! Biri dedi 10 faiz, o biri dedi 15 faiz, üçüncü dedi ki, inşaat mallarının ucuzlaşması ilə qiymətlər bir az da düşəcək... Əvvəl dedim indi hamı sözün yaxşı mənasında cumacaq bazara ki, ucuz vaxtı alım, sonra mənə qalmaz. Sonra gördüm yox, qadasın aldığım millət burada panikaya düşmədi, əksinə, oturub gözlədi ki, qoy bir az da ucuzlaşsın. Bazarda durğunluq başlandı. İndi təzə bir ajiotaj başlayıb. Xırda-xırda şayiələr buraxırlar ki, payızda evlərin qiyməti qalxacaq, ipoteka kreditləri verilən kimi qiymətlər kəlləçarxa çıxacaq, daha nələr. Millətin əksəriyyəti yenə panikaya düşmür, bilir ki, bu da növbəti antireklamdır. Və hamı da artıq gözəlcə bilir ki, çox vaxt antireklamın təsiri reklamınkından daha güclü olur. Yəni elə indi də pulu olan adamlar o qədər sadəlövh deyillər ki, hurrey-hurreyə düşüb əlindəkini ev almağa versin. Amma məni narahat eləyən bir az başqa məsələdi.
   Elə bil bəzi dövlət məmurları evlərin qiymətlərinin düşməsi ilə qətiyyən barışa bilmirlər və olanlara açıq şəkildə təəssüflənirlər. Əslində, məntiqlə belə çıxmalıdır ki, evlərin qiymətlərinin düşməsi əsasən bu bizneslə məşğul olanları narahat etməli, onları qayğılandırmalıdır. Alıcı isə ucuzluqdan məmnun qalır. Və sözsüz ki, alıcının sayı satandan çoxdur. Deməli, məmnunlar çox olmalıdır. Və deməli, belə çıxır ki, dövlət məmuru narazılar siyahısındadısa, o, alıcı yox, satıcı rolundadır. Özü də belələri bir deyil, iki deyil, az qala məmurların yarısı qədərdi ey. Yenə o sarsaq sual otaya çıxır: bəs onda...
   Yenə də böhranla əlaqədar ərzaq mallarının da ucuzlaşması əslində alıcını sevindirməli, satıcını kədərləndirməlidir. Mənim tam sadəlövh və diletant düşüncəmlə sıravi vətəndaşı inflyasiya anlayışı narahat eləməlidir, yəni pulun qiymətdən düşməsi, malların bahalaşması. Amma deflyasiya, yəni malların qiymətinin düşməsi, pulun qiymətinin artması sırf bu işə cavabdeh olanların qayğısını çəkməli məsələdir. Bizim iqtisadçı alimlər bir yana, adının yanına bir "ekspert" sözü pərçimləyən hər yoldan ötən panika yaratmağa çalışır ki, deflyasiyanı təcili azaltmaq lazımdır və bu işdə sən, mən, o, fəal iştirak eləməliyik. Niyə, balam, xeyir ola? Mən çalışmalıyam ki, qiymətlər artsın, güzəranım bundan da pis olsun? Həkim mənə banan yeməyi qadağan eləyib. Amma mən dilxor olmamalıyam ki, niyə Rusiyada bizim pulla 1 manata, Avropada 90 qəpiyə olan banan bizdə 2 manatadı? Xurmanın, almanın, baş soğanın bahalaşmasını elə fəxrlə elan eləyirlər ki, elə bil hamısı xurma əkib-becərir...
   Hələlik adı açıqlanmayan bir vətəndaş əlində sənəd gəlib ki, Nərimanov rayonu 17-ci polis bölməsi oturduğu binanı boşaltsın. Çünki bu yer onun mülkiyyətidir. Sənəddə göstərilib ki, 1993-cü ildə bu yerə qeydiyyat vəsiqəsi həmin bu adamın adına verilib. Polis başlayıb müdafiə olunmağa ki, ay vətəndaş, axı prezidentin 1993-cü il 63 saylı fərmanına görə ("Özəlləşdirmə haqqında"qanun qəbul olunana qədər, hansısa obyekt özəlləşdirlə bilməz), sənə belə sənəd verilə bilməzdi. Adam deyib budey, verilib ki! İş gedib çıxıb Daxili İşlər Nazirliyinə, verilib məhkəməyə. Sonra da çox maraqlı bir hadisə baş verib; hakim Elşanə Bağırova qeydiyyat vəsiqəsini qüvvədə saxlayıb. Daha sonrasını, yəni işin apellyasiya məhkəməsinə verlməsini, nəticəsinin gözlənilməsini yazıb başınızı ağrıtmaq istəmirəm. Əsas odur ki, mənim dediklərimin əksinə olaraq, bu yerdə panikaya düşməyə ehtiyac var. Əgər polis şöbəsinin yerinə iddia edirlərsə, sən, mən, Qasım sabah yerlərinə sahib çıxsalar nə deyəcəklər, kimə şikayət edəcəyik?..